Homebound House – Kiến trúc kết nối ký ức và cuộc sống đương đại

Homebound House là công trình xây dựng đầu tiên của D3 Architects, một văn phòng kiến trúc được thành lập năm 2026. Đây cũng là dự án mà chính kiến trúc sư đảm nhận vai trò chủ đầu tư, cho phép những ý tưởng về không gian sống được nghiên cứu và hiện thực hóa một cách trọn vẹn.
Công trình được xây dựng trên khu đất của gia đình tại vùng nông thôn Hải Phòng – nơi lưu giữ nhiều lớp ký ức qua thời gian. Trên khu đất vẫn còn ngôi nhà đã hơn 43 năm tuổi cùng những phần cơi nới về sau. Xa hơn nữa là dấu tích của ngôi nhà truyền thống từ đầu thế kỷ XX. Những yếu tố mang giá trị tinh thần như cây hương và giếng nước được giữ lại như một phần không thể tách rời của không gian sống, tiếp nối ký ức và bản sắc của nơi chốn.
Ở trung tâm khu đất là khoảng sân gạch – trái tim của ngôi nhà qua nhiều thế hệ. Không chỉ phục vụ các sinh hoạt thường ngày như phơi nông sản, chuẩn bị bữa ăn hay là nơi trẻ em vui chơi, khoảng sân còn là không gian diễn ra những sự kiện quan trọng của gia đình như cưới hỏi, tang lễ và các dịp sum họp truyền thống. Thay vì xây dựng trên nền nhà cũ, công trình mới được dịch chuyển vị trí nhằm tạo nên mối quan hệ hợp lý hơn với điều kiện khí hậu và quan niệm không gian trong văn hóa bản địa.
Ngôi nhà cũ quay về hướng Đông Bắc, chịu ảnh hưởng trực tiếp của gió mùa lạnh đặc trưng miền Bắc. Đồng thời, hướng nhà cũng không thuận theo quan niệm phong thủy khi nhìn thẳng ra ngõ làng. Thiết kế mới giải quyết những vấn đề này bằng cách xoay lại hướng chính của công trình, đồng thời thiết lập mối quan hệ mới giữa ngôi nhà và khoảng sân trung tâm.
Giải pháp kiến trúc quan trọng của công trình là hệ tường gạch hai lớp hướng Tây Nam. Lớp gạch phía ngoài được xây so le, tạo các khe thoáng để đón gió và hình thành những mảng sáng – tối thay đổi theo thời gian trong ngày. Phía sau là lớp tường đặc, giúp đảm bảo sự riêng tư và hạn chế bức xạ nhiệt. Cấu trúc hai lớp này góp phần giảm hấp thụ nhiệt, lọc ánh sáng tự nhiên và duy trì sự kết nối thị giác giữa không gian bên trong với khoảng sân. Tại các ô mở lớn, hệ lam ngang được bổ sung nhằm kiểm soát ánh nắng trực tiếp nhưng vẫn đảm bảo thông gió tự nhiên.
Không gian bên trong được tổ chức dựa trên hai trục giao thông cắt nhau, dẫn dắt quá trình di chuyển qua từng khu vực của ngôi nhà. Sự thay đổi về cao độ sàn và chiều cao trần tạo nên nhịp điệu không gian với những khoảng nén và mở liên tục, từ khu vực sinh hoạt chung đến không gian nghỉ ngơi riêng tư. Thay vì chia thành những căn phòng khép kín, công trình lựa chọn tổ chức không gian linh hoạt, để ánh sáng, gió và tầm nhìn trở thành yếu tố định hình trải nghiệm sống.
Homebound House không hướng đến việc tái hiện nguyên mẫu của quá khứ, mà tìm cách diễn giải những giá trị truyền thống bằng ngôn ngữ kiến trúc đương đại. Thông qua việc gìn giữ những yếu tố cốt lõi của khu đất và tái cấu trúc không gian sống, công trình trở thành nơi ký ức và cuộc sống hôm nay cùng tồn tại, tạo nên một môi trường sống yên tĩnh, thích ứng với khí hậu và giúp con người kết nối trở lại với cội nguồn của mình.

Nằm tại giao điểm của các trục lưu thông chính và khoảng sân trung tâm, phòng khách là không gian kết nối toàn bộ ngôi nhà. Mặt kính lớn mở rộng tầm nhìn ra khu vườn, trong khi hệ lam ngang và lớp vỏ gạch giúp lọc ánh sáng, giảm bức xạ nhiệt nhưng vẫn duy trì sự thông thoáng. Trần cao tạo cảm giác rộng mở, kết hợp cùng bảng màu trung tính và nội thất gỗ mang đến một không gian sống giản dị, ấm cúng và gần gũi với thiên nhiên.

Giếng trời hình tròn phía trên bàn ăn trở thành điểm nhấn của không gian, đưa ánh sáng tự nhiên vào trung tâm ngôi nhà. Chuỗi lớp chuyển tiếp gồm tường gạch thông gió, hệ cửa kính và lam che nắng giúp điều tiết ánh sáng, mở rộng tầm nhìn và tạo sự chuyển tiếp nhẹ nhàng giữa không gian bên ngoài và bên trong.

Được đặt tại vị trí trung tâm của ngôi nhà, khu vực bàn ăn là nơi kết nối các không gian sinh hoạt. Trần cao cùng bảng vật liệu tối giản tạo cảm giác rộng mở và liền mạch, mang đến một không gian ấm cúng cho những bữa cơm gia đình và các khoảnh khắc sum họp hằng ngày.

Không gian nghỉ ngơi được định hình bởi trần thấp hơn và sàn nâng nhẹ, tạo cảm giác ấm cúng và riêng tư. Ánh sáng tự nhiên dịu nhẹ cùng bảng vật liệu tối giản mang đến bầu không khí yên tĩnh, tạo nên sự tương phản hài hòa với vẻ rộng mở của các không gian sinh hoạt chung.

Qua khung cửa mở ra khoảng sân, hệ tường gạch hai lớp giúp lọc ánh sáng và giảm bức xạ nhiệt, đồng thời duy trì sự kết nối thị giác với khu vườn. Bên trong, hành lang dẫn dắt nhịp di chuyển qua những thay đổi về cao độ, bề mặt gạch mộc và ánh sáng được kiểm soát, tạo nên một chuỗi không gian yên tĩnh và giàu chiều sâu.

Quy hoạch mới tái tổ chức không gian trên khu đất dựa trên cả điều kiện khí hậu và quan niệm phong thủy truyền thống. Ngôi nhà cũ được tháo dỡ do có hướng nhìn thẳng ra ngõ – một thế đất không thuận trong kiến trúc nhà ở Việt Nam. Nhờ đó, tầm nhìn từ lối vào được mở rộng về phía những hàng cây hiện hữu, trong khi từ bên trong khu đất, không gian cũng trở nên thông thoáng và liên tục hơn.
Cổng chính được mở rộng để xe có thể tiếp cận trực tiếp sân, tăng tính linh hoạt trong sử dụng. Các đường cong nhẹ tại hiên, bậc tam cấp và hoa văn lát gạch giúp kết nối hai khối nhà, tạo nên sự chuyển tiếp mềm mại giữa kiến trúc và cảnh quan.

Khu đất được tổ chức thành hai khối chức năng riêng biệt. Khối nhà hiện hữu được giữ lại để bố trí các không gian phụ trợ như bếp, kho và phòng vệ sinh, trong khi khối nhà mới là nơi diễn ra các hoạt động chính gồm phòng khách, khu vực ăn và không gian nghỉ ngơi.
Do ngôi nhà chỉ được sử dụng vào những dịp gia đình sum họp thay vì ở thường xuyên, khu vực nghỉ được thiết kế như một không gian mở, linh hoạt và có điều hòa, thay cho việc chia thành nhiều phòng ngủ khép kín.
Khoảng sân vẫn giữ vai trò là trung tâm của toàn bộ công trình. Đây không chỉ là nơi phục vụ các hoạt động sinh hoạt hằng ngày mà còn là không gian gắn kết các thế hệ, sẵn sàng cho những dịp đoàn viên, giỗ chạp, cưới hỏi và các sự kiện quan trọng của gia đình trong tương lai.

Hai trục giao thông giao nhau tạo nên một chuỗi trải nghiệm không gian liên tục xuyên suốt ngôi nhà. Sự thay đổi tinh tế về cao độ sàn và chiều cao trần giúp định hình các khoảng chuyển tiếp, với khu vực phòng khách và bàn ăn đóng vai trò là trung tâm kết nối của toàn bộ công trình.
Sơ đồ cũng thể hiện mối quan hệ giữa phần nhà hiện hữu và khối nhà mới, vừa đảm bảo tính liên tục trong sử dụng, vừa phân tách rõ ràng không gian sinh hoạt ban ngày và khu vực nghỉ ngơi.

Nhìn từ khoảng sân trung tâm, mặt đứng chính được định hình bởi hệ tường gạch hai lớp hướng Tây Nam – giải pháp kiến trúc quan trọng của công trình. Lớp gạch ngoài xây so le tạo các khe thông gió và những mảng sáng tối thay đổi theo thời gian, trong khi lớp tường đặc phía trong giúp tăng khả năng cách nhiệt và đảm bảo sự riêng tư. Phía sau lớp vỏ này, hệ cửa kính lớn mở rộng không gian phòng khách và bàn ăn ra sân, kết hợp cùng lam nhôm ngang để kiểm soát ánh nắng trực tiếp mà vẫn duy trì sự kết nối với thiên nhiên.


Mặt cắt thể hiện trục giao thông kết nối khu vực bàn ăn với bếp và phòng vệ sinh. Sự thay đổi nhẹ về cao độ sàn và chiều cao trần tạo nên nhịp điệu không gian, giúp quá trình di chuyển trở nên tự nhiên và mang lại cảm nhận rõ ràng về sự chuyển tiếp giữa các khu vực chức năng.
………
Thông tin dự án
- Tên công trình: Homebound House – Village House No.2
- Đơn vị thiết kế: D3 Architects
- Chủ trì thiết kế: Đoàn Dũng
- Diện tích: 70 m²
- Năm thiết kế: 2026
- Địa điểm: Hải Phòng, Việt Nam
- Diễn họa: D3 Architects